Sinds 1990 werk ik op plekken waar de samenleving knarst en piept. Dat doe ik In verschillende rollen: als onderzoeker, journalist, (toneel)schrijver en adviseur. Ik probeer spanningen te begrijpen én te verkleinen en heb daarbij bijzondere aandacht voor mensen die ver van de macht af staan.
Mijn werk draait om het bij elkaar brengen van verhalen, ervaringen en onderzoek. Mijn ideaal? Een samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn, gehoord en gezien wordt, waarin de overheid er voor mensen is en niet andersom. waar echt contact van mens tot mens belangrijker is dan het zoveelste formulier.
Loopbaan in vogelvlucht
Na mijn studie politicologie heb ik jarenlang gewerkt op plekken waar beleid en praktijk elkaar ontmoeten. Ik heb gewerkt als onderzoeker, projectleider, adviseur, voorlichter, journalist en was manager, adjunct-directeur en interim-directeur van ACB Kenniscentrum (voorheen Amsterdams Centrum Buitenlanders).
Na twee jaar leiding te hebben gegeven aan het Amsterdamse bureau van GroenLinks, besloot ik in 2014 ik mijn eigen weg te gaan als zzp’er.
Een overzicht van publicaties en interviews vind je hier, lopende of recent afgeronde projecten, vind je hier.
Context: Onderzoek
Onderzoek
Ik heb ruim dertig jaar ervaring met onder andere kwalitatief onderzoek, praktijkgericht (actie)onderzoek en ex-ante evaluatieonderzoek.
Voor goed kwalitatief onderzoek is het volgens mij belangrijk om zo dicht mogelijk bij de leefwereld en perspectieven van mensen te komen. Daarom kies ik waar mogelijk voor actieonderzoek, interviews op locatie en samenwerking met ervaringsdeskundigen, sleutelfiguren en maatschappelijke organisaties, zoals bewonersgroepen, migrantenorganisaties en religieuze organisaties. In mijn publicaties maak ik graag gebruik van portretten en citaten. Onderzoek moet voor mij niet alleen kloppen in methodologische zin, maar ook herkenbaar zijn voor de mensen om wie het gaat.
De onderwerpen waar ik me mee bezighoud variëren van mensenrechten, participatie en emancipatie tot discriminatie & (institutioneel) racisme tot de institutionalisering van de islam in Nederland, radicalisering en extremisme, de energietransitie en de circulaire economie. Mijn opdrachtgevers lopen uiteen van Rijksoverheid en gemeenten tot mensenrechtenorganisaties, media, adviesbureaus, woningcorporaties, bedrijven, theatergezelschappen en vrijwilligersorganisaties zoals migranten- en buurtorganisaties.
Samenwerking
Graag en met veel plezier werk ik samen met andere (zelfstandige) onderzoekers. Daarnaast ben ik lid van het Onderzoekerscollectief, een samenwerkingsverband van zelfstandige onderzoekers in het sociaal domein.
Advies
Ik geef regelmatig advies aan overheden, maatschappelijke organisaties, bedrijven en media. Daarbij put ik uit mijn achtergrond als politicoloog én uit jarenlange ervaring in de dagelijkse praktijk van politiek, beleid en media.
In die adviezen staan thema’s als discriminatie, inclusie, participatie en communicatie centraal. Organisaties ondersteun ik bij het bereiken van zogenoemde ‘moeilijk bereikbare doelgroepen’. In de praktijk gaat het dan vaak om mensen die vooral met moeilijk te benaderen organisaties te maken hebben. Daarbij kijk ik niet alleen naar strategie of taalgebruik, maar ook naar de onderliggende dynamieken van vertrouwen, sociale structuren, representatie en machtsverhoudingen.
Tekst: non fictie & fictie
(Onderzoeks)journalistiek
Ik verzamel graag de verhalen, ervaringen en perspectieven van uiteenlopende burgers en professionals. Gecombineerd met wetenschappelijke kennis leidt dit tot artikelen, factsheets, factchecks, blogs en (achtergrond)verhalen voor verschillende kennisinstituten, media, Republiek Allochtonië, De Kanttekening en mijn eigen blog.
Republiek Allochtonië
Uit ergernis over de hijgerige manier waarop het integratiedebat in Nederland werd gevoerd, startte ik in 2005 het blog Republiek Allochtonië – de naam is met een knipoog bedoeld. Op dit blog beschrijf ik de Nederlandse migratiegeschiedenis en volg ik de langlopende discussies over migratie, mensenrechten, participatie en inclusie. Het accent ligt op achtergronden, feiten en onderzoek, zodat het debat niet alleen uit meningen bestaat. In 2016 mocht ik hiervoor de Clara Meijer Wichmannpenning, een mensenrechtenprijs, in ontvangst nemen.
Naast Republiek Allochtonië was ik mede-initiatiefnemer van de sites polderislam.nl (met Roemer van Oordt) en stellingchecker.nl (met het blog Sargasso).
Fictie
In 2008 debuteerde ik met een roman (Isa). Daarna schreef ik acht toneelstukken, meestal voor theatergroep De Spelers. Mijn stukken worden vaak omschreven als (licht) absurdistisch en humoristisch en zijn inmiddels door verschillende gezelschappen in Nederland en België opgevoerd.
In 2025 ging mijn achtste toneelstuk, De Woongroep in première in Het Amsterdams Theaterhuis (31 oktober 2025). Een week eerder, op 24 oktober, ging een andere voorstelling in première waaraan ik als tekstpartner een bescheiden bijdrage mocht leveren: Tot Het Is Wat Het Moet Zijn, een werkvoorstelling van Female Economy (Adelheid Roosen) en de Politie Eenheid Amsterdam. Deze voorstelling vloeit voort uit het programma ‘Politie voor Iedereen’, dat bedoeld is om discriminatie en uitsluiting binnen de organisatie zichtbaar te maken en aan te pakken.
Tot slot: in 2025 ben ik begonnen aan een boek over de geschiedenis van het Nederlandse ‘minderhedenbeleid’ – of ‘integratiebeleid’. Het accent ligt hierbij op de rol van migrantenorganisaties en politici met een migratieachtergrond.
Ewoud Butter 